Sıra | DOSYA ADI | Format | Bağlantı |
---|---|---|---|
01. | Poli̇holozi̇tler | ppt | Sunumu İndir |
Transkript
POLİHOLOZİTLER► Suda kımen çözünen, sulu çözeltisine etanol ya da Ca, Mg, Ba tuzları katılamsıyla çökelti meydana getiren bitkisel ürünlerdir.► Şişme yetenekleri vardır.► Farmakopelere göre değişik biçimlerde Şişme İnidisi (Swelling Index) tayini yapılır.► 1g droğun su alıp şişerek gösterdiği hacim çoğalmasının “ml” cinsinden değerine ŞİŞME İNDİSİ denir.
POLİHOLOZİTLER►NİŞASTALAR►DEKSTRAN►ZAMK►MÜSİLAJ►SELÜLOZ►PEKTİN►MUKOPOLİHOLOZİTLER
NİŞASTALAR► Tohum, meyve, köklerden elde edilen karbohidrat yapısında maddedir.►Asimilasyon ürünüdür► Yumrularda (Patates), gövdede (bazı palmiyeler), gelişmiş köklerde (manihot) , rizomlarda (Maranta) , tohumlarda (Leguminosae ve Graminae), meyvelerde depo maddesi olarak birikir.► En çok tohum ve toprakaltı yumrularında bulunur.
NİŞASTALAR►MA 50.000-1.000.000 arasındadır►Beyaz, kokusuz, lezzetsiz tozdur►Soğuk suda çözünmez, sıcak suda kısmen çözünür ve pelte oluşturur.►İyotla maviye boyanır►Glukozdan meydana gelen bir poliholozittir.►Asit ve ferment hidrolizi ile glukoz m.g.
NİŞASTALAR►Glukoz polimeri olduğu halde molekül yapıları ve bazı özellikleri yönünden farklı AMİLOZ ve AMİLOPEKTİNm.g.►AMİLOZ; nişastanın suda çözünen kısmı, %10-20’lik kısmını oluşturur. α-D gl 1-4 bağı ile bağlanmasıyla oluşturduğu düz zincirdir.► İyotla mavi renk verir.►AMİLOPEKTİN; nişastanın suda erimeyen, şişen kısmıdır, %80-90’nı oluşturur, iyotla mavi-viyola/menekşe renk verir. Helezoni zincir yapısı olup α-D gl 1-6 bağları ile bağlanır.
AMİLOZOCH2OHOOCH2OHO 1 4alfa-gl. alfa-gl.
AMİLOPEKTİNOCH2OHOOCH2OHO 1 4alfa-gl. alfa-gl.alfa-gl.OCH2OHOOCH2OHOCH2OHOCH2O OOCH2OOCH2OHOCH2OHOO1alfa-gl. alfa-gl.alfa-gl. alfa-gl. alfa-gl. alfa-gl.1 461 411 4 4614
NİŞASTALAR►Nişastanın temel yapı taşını 2 molekül α-D glukozun 1-4 bağı ile kondanse olmuş bir diholozit olan MALTOZ oluşturur.►Nişasta molekülleri 3 enzim tarafında hidroliz olarak α-D glukoz moleküllerine parçalanır:►1) α-AMİLAZ: Hayvanlarda pankreas ve salya salgısında bulunur. Ortamda maltoz ve glukoz karışımı meydana gelir.
NİŞASTALAR►2) β-AMİLAZ: Amilozun indirgenme yeteneği olmayan zincir ucundaki bağlarına etkiyerek maltoz ünitelerinin meydana gelmesine yol açar.►3) α-1-6 GLUKOZİDAZ: Dallanmayı bozan enzimdir►Nişastalar.........sey.HCl ile....maltoz..... α-glukoz oluşur
NİŞASTALAR► TEŞHİSİ► I2, İyotlu KI veya İyotlu su ile MAVİ (Amiloz) renk, Amilopektin ise mor veya kahverengi renk verir.►Nişasta %50’lik kloralhidratla erir.►Mavilik değerinden de yararlanarak teşhisi olur.►MAVİLİK DEĞERİ: Nişastanın iyotla verdiği mavi rengin 680 nm’deki ekstinksiyonudur. Amiloz miktarı ile doğru orantılıdır.Amiloz miktarı yüksek ise mavilik değeri de yüksektir.
NİŞASTALAR►HİLUM►Lökoplast içerisinde nişasta olumu sırasında ilk şekillenen kısımdır.►Merkezde (ortada) ise SANTRİK (KONSANTRİK)►Merkezin dışında ise (kenara yakın) EKSANTRİK (DIŞ MERKEZLİ)►Çok küçük olup görülmeyebilir.
NİŞASTALAR►Nişasta taneleri eliptik, dairesel, çok köşeli, kesikkenarlı, tek başına, toplu ve bileşik taneler şeklinde bulunabilir.►Nişasta taneleri su ile şişerek pelteleşir.► Pelteleşme hızı; nişasta kaynağı ile reaksiyon koşullarına bağlıdır.►Nişastaları birbirinden ayırabilmede pelteleşme özelliklerinden yararlanılır ki bunlar:► Suda pelteleşme sıcaklığı►%10’luk KOH içinde pelteleşme zamanı
NİŞASTALAR► ELDESİ►Mekanik yolla drog un haline getirilir+Su ile karıştırılı, üst kısım aktarılır, alttaki nişasta alınıp fırınlarda kurutulup toz edilir.► Eldesinde Buğday, pirinç, patates, mısır, Maranta arundinacea (Marantaceae), Manihot esculenta (Euphorbiaceae) (Tapioka nişastası) ve Metroxylon türleri (Palmae= Arecaceae) (Sago nişastası)
NİŞASTALAR►Eczacılıkta kullanılanların başında Oryza sativa (pirinç), Zea mays (mısır)►Sanayide daha çok pirinç, buğday, mısır tanelerinden %65-75 nişasta e.e.►Solanum tuberosum (patates)’da %20 oranında nişasta vardır
NİŞASTALAR► MİKTAR TAYİNİ► 1)Gravimetrik: Elde edilir, tartılır.► 2) Titrimetrik: Drog hidroliz (asit/ ferment) ►Redüktör oz üzerinden titrimetrik yöntem uygulanır.► 3) Kolorimetrik: Nişasta+İyot mavi renk► 4) Polarimetrik: Nişasta hidr. Ürünlerinin polarize ışığı çevirmesinden
NİŞASTALAR► ECZACILIKTA KULLANILACAK NİŞASTA► 1) Yağ ve yabancı madde içermemeli.► 2) Şekli bozulmuş nişasta tanesi bulunmamalı► 3) Kül miktarı %0.6’dan küçük► 4) Nem miktarı %15’den küçük olmalı► 5) azot miktarı belli bir oranda olmalı► 6) Asitlik kontrol edilmeli► 7) Mikroorganizma ve küf üreyip üremediği kontrol edilmeli
NİŞASTALAR► KULLANILIŞI► 1) Su çekici özelliğe sahip, tahriş etmeyen pudranın ana maddesi. Tahrişi azaltır, buharlaşmayı artırır, iltihaplı bölgede serinletici bir etki gösterir.► 2) Mide- barsak kanalında pelteleşmeden kolayca parçalanır. Bu yüzden hastalarda ve çocuklarda diyette kullanılır.► 3) Pudralar için küçük tanecikli nişastalar (pirinç) uygundur.
NİŞASTALAR► KULLANILIŞI► 4) Eczacılık tekniğinde tablet ve pilül yapımında yardımcı madde olarak kull.► 5) Glukoz,Dekstrin ve Amil alkol eldesinde başlangıç maddesidir.► 6)Pelte halinde iyot zehirlenmesine karşı oral yoldan kullanılır ► 7) Hidroksi Etil Nişasta (HES) esterleşmiş nişasta olup serum fizyolojik içindeki %6’lık çözeltileri hipovolemik şoklarda plazma artırıcı olarak kullanılır.
NİŞASTALAR►PREPARATLARI►1) Fresubin diabetes (diyette): %70 nişasta+%30 fruktoz►2) Nutrodrip diabetes (diyette): Nişasta+fruktoz+ orta zincirli trigliserit►3) Undo talk
NİŞASTALAR► 1) AMYLUM TRITICI (TF) (Buğday nişastası):► Triticum vulgare (T. Sativum) (Graminae) e.e.►Mercimek büüyüklüğünde, 15-45 µm, hilumu zor görülür.► 2) AMYLUM MAYDIS (Mısır nişasatsı):► Zea mays L.’dan (Graminae) e.e.► Çok köşeli taneli, 10-25 µm,hilumu ortada ve çatlak
NİŞASTALAR► 3) AMYLUM SOLANI (Patates nişastası) (EP): ► Solanum tuberosum L.’dan (Solanaceae) e.e.► Yumurta veya armut biçiminde, 15-100 µm► İkili ya da üçlü taneler, hilumu eksantrik► 4) AMYLUM ORYZAE (TF) (Pirinç nişastası):►Oryza sativa L. (Graminae) e.e.►Çok köşeli, tek başına ya da bir çoğu bir arada, 2-10 µm, hilumu merkezde (sentrik)
NİŞASTALAR► 5) ARROWROT (Hararot) (Amylum Maranthae):►Maranta arudinacea (Maranthaceae) rizomlarından e.e.► Patates nişastasına çok benzer, 30-40µm► Curcuma sp. (Zingiberaceae) e.e.►Manihot utilissima (Euphorbiaceae) yumrularından da e.e.►Arrowrot 600C’de erir, 700C’de dağılır.►Bebek maması olarak kullanılır.
NİŞASTALAR► 6) AMYLUM SOLUBILE (Çözülen Nişasta) (BP 1999): ►Nişasta ............uzun süre kaynatılır ►Ya da dil. Asitle hidroliz......edilerek e.e. Amilo pektin zinciri açıldığı için nişasta suda çözünür.► 7) ULTRA AMİLOPEKTİN: Sodyum amilopektin glikolat’tır► Tabletlerde dağıtıcı olarak►Suda yıkanabilir pomat ve pastalarda dolgu maddesi ve kaydırıcı olarak kull.
NİŞASTALAR►8) AMYLUM NON-MUSİLAGİNOSUM (ANM): Nişastanın tetrametil asetilen diüre eteridir.►Pudra, yara tozları ve tabletlerde yardımcı maddedir.►9)FARİNA: Nişasta taşıyan tohum unlarıdır. ►Eczacılık tekniğinde kull.
DEKSTRİN►Nişastanın parçalanma ürünüdür. ►Tatlı maddelerdir►Bu parçalanma sonucu çözülen nişasta+ Amilodekstrin+ Akrodekstrin+ maltoz m.g.►Beyaz/sarı, kokusuz, amorf toz
DEKSTRİN► Eczacılık tekniğinde yapıştırıcı (3 K. Kaynar suda çözünür) ► Emülsiyon ve suspansiyon ajanı► Tablet ve kapsül hazırlamada kull.►Kozmetikte►Özel diyet gerektiğinde glusit kaynağı olarak kull. Düşük elektrolit içerir, laktoz ve şeker taşımaz►Mürekkep, kağıt, kibrit, kumaş ve boya sanayinde kullanılır.
DEKSTRİN►Oryza sativa glutinosa ve Sorghum vulgare glutinosa gibi doğal kaynaklardan da e.e.►Bitkilerden elde edilen ürün iyot ile kırmızı renk verir ki bu amilodekstrinden farkıdır.►Nişasta...dil.asit (HNO3)....DEKSTRİN (110-120 0C’de kurutulursa Beyaz)► 150-250 0C’de kurutulursa..........Sarı (Daha çok hidroliz olmuş, daha çok maltozdan oluşmuştur)
SİKLODEKSTRİN►Çeşitli sayıda glukoz ünitesi içeren (genelde 6-8) siklik oligosakkaritlerdir.►Nişastanın ferm. İle elde edilir.►Nişastanın enzimatik (glukoziltransferaz) degradasyonu ile zincirin parçalanması ve su moleküllerinin katılmadığı intramoleküler reaksiyon sonucu oluşan mekik şeklinde siklik glukoz ürünleridir.► 3 tipi en çok bilinen major bileşiklerdir:
SİKLODEKSTRİN► α- Siklodekstrin (α CD= C 6 A)► Siklohekzaglukan► 6 tane α-glukopiranoz ünitesinden oluşmuş siklik bir yapıdır.► β- Siklodekstrin (β CD= C 7 A) (BP/USP/EP)► Sikloheptaglukan► 7 tane α-glukopiranoz ünitesinden oluşmuş siklik bir yapıdır.► γ- Siklodekstrin (γ CD= C 8 A)► Siklooktaglukan► 8 tane α-glukopiranoz ünitesinden oluşmuş siklik bir yapıdır.
SİKLODEKSTRİN KULLANILIŞI► FARMASÖTİK ENDÜSTRİDE ► 1) Kompleksan veya yardımcı madde olarak (taşıyıcı, dilüent, çözünürlüğü kolaylaştırıcı, tablet yapımında)► 2) Oral ilaç formülasyonunda:► a) Sıvı bileşikleri kristalize hale getirir► b) Kötü koku, tat düzeltici► c) Geçimsiz bileşikleri kompleks oluşturarak karıştırılabilir hal almasını sağlar.
SİKLODEKSTRİN►Siklodekstrinlerin mol. Ağırlıkları ve suda çözünürlükleri birbirinden farklıdır.►En az çözünen β- Siklodekstrin (β CD) ►En çok çözünen γ- Siklodekstrin (γ CD)
SİKLODEKSTRİN KULLANILIŞI► 3) Fiziksel ve kimyasal stabilizasyonu artırır:► a) Uçucu bileşikleri stabil yapar► b) Oksitlenebilen bileşikleri havanın oksidasyonuna karşı korur. ► c) Dekompozisyon, polimerizasyon ve katalitik reaksiyonları önler► d) Işık, mide asiti vb.karşı hassasiyeti azaltır
SİKLODEKSTRİN KULLANILIŞI► 4) Az çözünen maddelerin (ilaçların) biyoyararlılığını artırır:► a) Suda erirliği artırır► b) Suda erimeyen maddeler siklodekstrin kompleksi halinde oral olarak alınırsa kandaki seviye yükselir ve alınması gereken doz miktarı azalır ► c) Kompleks oluşması hidrofobisiteyi azaltır. Perkutan ve rektal absorbsiyon artar► d) Sıvı ilaç formülasyonları hazırlanabilir (paranteral çözelti (enjektabl), göz damlaları v.b.)
SİKLODEKSTRİN KULLANILIŞI►GIDA SANAYİNDE►1) Tat stabilizasyonunu sağlar►2) Mikrobiyal kontaminasyonu önler►3) İstenmeyen koku ve tadı giderir►4) Oksidasyon, ışık etkileşimini, ısı dekompozisyonunu, süblimasyonu, uçuculuğu önler.
DEKSTRAN’LAR►Bazı mikroorganizmaların (örn. Leuconostoc mesenteroides) sakarozlu ortamda çoğalmaları ile α-D-glukopiranoz moleküllerinden oluşmuş poliholozittir.►Eczacılıkta kullanılabilmesi için;►1) Leuconostoc mesenteroides NRRLB 512 suşundan e.e.►2) α-glukozlar 1-6 olmalı►3) MA’lığı 100x106 olmalı
DEKSTRAN’LAR► ELDESİ►Sanayide 2 yöntem kullanılır:►1.YÖNTEM: %10 sakarozlu steril besiyerine mikroorganizma ekilir.....24 saat beklenir. DEKSTRAN (%50 verimle dönüşüm sağlanır)+ EtOH+CH3COOH+Laktik asit (Yan ürünler) oluşur.►MeOH ilavesi ile DEKSTRAN çöker.►DEKSTRAN + pirojensiz suda eritilerek tekrar çöktürülür.►
DEKSTRAN’LAR► ELDESİ►Kontrollü hidrolizle.....istenilen MA’lı DEKSTRAN e.e.►+MeOH .........fraksiyonlu çöktürme►2.YÖNTEM: Leuconostoc mesenteroides’in DEKSTRAN SÜKRAZ enzimi elde edilip invitro olarak sakaroz çözeltisine etki ettirilir. ►%2 sakaroz+ %2 mısır özü + mineral maddeler ortamında 12 saat süre ile mikroorg. ile pH=6.7’de fermentasyon yapılır.
DEKSTRAN’LAR► ELDESİ►Dekstran sükraz max. Olunca süzülüp mikroorg. ortamdan uzaklaştırılır► Enzimli çözelti pH=5’e ayarlanır. 15 0C’de 8 saatte sakaroz.......DEKSTRAN e.e.► Sakaroz............dekstran sükraz (Leuconostoc mesenteroides)ile...Gl+Fr ..........polimerizasyon ile .....yüksek MA’lı DEKSTRAN.........kısmi hidrolizle .........DEKSTRAN e.e.
DEKSTRAN’LAR► KULLANILIŞI► 1)Eczacılıkta 2 tip dekstran, metal dekstran kompleksi, dekstran esterleri kull.► 2) Kan plazması yerine kull. Uzun süre saklanabilmesi kan serumuna göre üstünlük olarak görülür► 3) Kan kaybı olaylarında kull. Pirojensiz, genellikle %6’lık steril çözeltileri kull.
DEKSTRAN’LAR►KULLANILIŞI►4) Bazı preparatlarda kıvam arttırıcı olarak kull.►5) Suni göz yaşı prep.’larında göz kuruluğuna karşı kull.(Dekstran-70...Tears naturale; Dekstran-40.......Clarex damla)
DEKSTRAN’LAR►İstenilen MA’da dekstran elde etmek için:►1) Dilüe asitle hidroliz yapılabilir. Depolimerizasyon viskozite ile kontrol edilir.►2) Ortama oranları ayarlanmış primer akseptörler (maltoz veya düşük MA’lı dakstran) katılır.
DEKSTRAN’LAR►Bunun dışında oluşabilecek dekstranlar;►Acetobacter, Stretobacterium, Lactobacillus, Streptococcus’larla e.e.► 1-6, 1-4 ve 1-3 bağlı olabilir. Hepsi glukoz polimeridir.►Molekül ağırlığı/ Polarize ışığı çevirme derecesi/ Viskozitesi/Suda erirliği/ Ozit bağlarının farklılığı/ Polimerizasyon derecesi farklılığına göre farklı dekstran oluşur.
DEKSTRAN 40, GENTRAN 40, RHEOMACRODEX►MA 40.000 civarında olan α 1-6 dekstran►Cerrahide kalp-akciğer cihazında ilk pompalanmayı sağlar►İzotonik çözeltisi eritrosit agregasyonunu önler►Bazı operasyonlarda viskoziteyi azaltarak kan akışını düzenler.►%5’lik dekstroz içinde %10’luk Dekstran 40 çözeltisi halinde kull.►Hipovolemik şokta plazma artırıcı
DEKSTRAN 40, GENTRAN 40, RHEOMACRODEX►Bazı allerjik reaksiyonalara neden olabilir►Renal rahatsızlıkları olanlarda, pulmoner ödemi olanlarda kullanılmamalıdır
DEKSTRAN 75, GENTRAN 75, MACRODEX►MA 75.000 civarında olan α 1-6 dekstran►Serum fizyolojik ya da %5 gl. (dekstroz) çözeltisindeki %6’lık çözeltisi IV olarak kan plazması yerine ameliyat sonrasında ve ağır yaralanalarda kull.(Ancak kan elemanlarının kaybolduğu durumlarda ve lioproteinemi hallerinde kan yerini alamaz)►Hipovolemik şokta kull.►Klinikte antikoagülan etkisinden yararlanılır. Trombozlarda dikumarole eşdeğer etki verir
DEKSTRAN’IN YARI SENTEZ ÜRÜNLERİ►DEKSTRAN SÜLFAT►Dekstran’ın H2SO4 esteri►Tromboz ve Flebit’te antikoagülan olarak haricen pomad şeklinde kull.
DEKSTRAN’IN YARI SENTEZ ÜRÜNLERİ► DEMİR-DEKSTRAN İNJEKSİYON ÇÖZELTİSİ►Küçük MA’lı dekstranın (kısmen hidroliz edilmiş) Fe(OH)3 ile oluşturduğu kolloidal ve steril kompleks çözeltisidir► ELDESİ: Dekstran sulu çözeltisi+FeCl3 ilave edilir.....karışım soğutulur....santrifüj edilir.....çözelti %95-105 Fe içrecek şekilde yoğunlaştırılır....süzülür ve sterilize edilir.►Koyu kahverengindeki bu ürün demir eksikliği anemilerinde kull. IM olarak lokal irritasyon olmaz ve absorb. çabuktur.
DEMİR SORBİTOL (=JEKTOFER)►Steril çözeltidir.►Fe+Sorbitol+sitrik asit kompleksidir.►Demir eksikliği anemilerinde kullanılır.